Odszkodowanie

I.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.03.2017
Sygn. akt I OSK 700/15

Tezy:

Z ust. 1 art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela przechodzą, z mocy prawa, na rzecz właściwego podmiotu publicznego z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Od dnia zatem, w którym decyzja ta stała się ostateczna rozpoczyna bieg roszczenie o odszkodowanie, bowiem każde wywlaszczenie nieruchomości, a tym jest przejęcie na własność publiczną działek powstałych w wyniku podziału na drogi, odbywa się za odszkodowaniem. Wszelkie zatem działania właściciela podzielonej nieruchomości związane z otrzymaniem odszkodowania za wywlaszczone działki mogą być skutecznie rozpoczęte dopiero kiedy działki przejdą na własność publiczną, zatem po dniu kiedy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.
Roszczenie o odszkodowanie powstaje dopiero z dniem kiedy wydzielone pod drogi działki przejdą na własność podmiotu publicznego. Uzgodnienia zatem, o których mowa w art. 98 ust. 3 mogą być rozpoczęte i prowadzone po tej dacie. Przed wywlaszczeniem nieruchomości właścicielowi nie służy roszczenie o odszkodowanie, zatem nie można mówić o uzgodnieniu wysokości odszkodowania.

Link: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B5864DBD98

II.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.12.2016
Sygn. akt I OSK 1659/16

Tezy:

Analizę prawną należy rozpocząć od przytoczenia art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z tym przepisem, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Skoro w hipotezie art. 18 ust. 1 nawiązuje się do odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a ustawy, to należy odczytać treść normy prawnej zawartej w tym przepisie. W myśl art. 12 ust. 4a, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ustalenie odszkodowania dotyczy zatem nieruchomości, o których mowa w art. 12 ust. 4. W przepisie art. 12 ust. 4 jest zaś mowa o nieruchomościach lub ich częściach, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego. Unormowaniu temu towarzyszy przepis art. 12 ust. 1, zgodnie z którym, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Z uwagi na odesłanie zawarte w art. 12 ust. 4 ustawy, odnotować jeszcze należy, że zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera m.in. oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Z przepisów tych wynika, że w razie zatwierdzenia decyzją o realizacji podziału nieruchomości, przez nieruchomość, o której mowa w art. 18 ust. 1, należy rozumieć część nieruchomości powstałą w wyniku podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oznaczoną w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która to część nieruchomości stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Skoro zatem według art. 18 ust. 1 ustawy, chodzi o stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej, to w grę wchodzi stan do którego doszło w wyniku podziału nieruchomości.

Link: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0D79AB54B5